Baner Ekspozyja Fotografii
Rekomendacja portal sztuki polskiej
Webbest.eu - ciekawe projekty stron Kobietyn.eu
Jeśli znalazłe?tu użyteczne informacje Zachęcam do polubienia na Facebooku
Nest Bank SMART - opinie - konta lokaty karty kredyty... Link do Antyhaczyk
Baner główny ekspozycja w fotografii

Ekspozycja i tryby fotografowania

Ekspozycja to ilość światła padającego na matryc?(w przypadku analogowych aparatów na film) potrzebna do zrobienia prawidło naświetlonego zdjęcia. Główny wpływ na naświetlenie maj?trzy elementy: przysłona, czas naświetlania i ekwiwalent czułości matrycy/filmu. Operowanie tymi wielkościami stanowi o całej sztuce fotografii. Mog?by?one w pełni regulowane przez fotografa w trybie manualnym (M) lub przez aparat w trybie auto, a także częściowo przez człowieka i częściowo przez aparat w trybach półautomatycznych Tv, Av (Canon) S, A (Nikon), P, które zostan?opisane w dalszej części rozdziału. Obecnie wielu profesjonalnych fotografów posługuje si?głównie trybami półautomatycznymi, gdy?zaoszczędza to sporo czasu, ułatwia prawidłowe naświetlenie zdjęcia i przy tym pozwala fotografowi osiągnąć zamierzony efekt. Oczywiście pełniejsz?kontrol?nad fotografi?zapewnia tryb manualny, ale na tym trybie osoby początkujące mog?mie?problemy z prawidłowym naświetleniem zdjęcia. Półautomatyczny tryb pozwala na wykorzystania danego parametru do osiągnięcia zamierzonego efektu, a ustawienie pozostałych reguluje aparat. Oczywiście najszybszy jest tryb pełnego auto, ale nie daje nam prawie żadnych możliwości kontroli nad zdjęciem poza kadrowaniem i włączaniem i wyłączaniem lampy błyskowej. Niektóre aparaty posiadaj?równie?funkcj? kontroli ekspozycji przez dodawanie lub zmniejszanie tzw. działek (EV)−Exposure Value, czyli jednostek w których mierzona jest ekspozycja. Zwiększanie powoduje nam rozjaśnienie zdjęcia, a zmniejszanie zaciemnienie.

Przysłona (Przesłona)

Przysłona, często określana równie?jako "Przesłona", jest to mechaniczna częś?aparatu, a właściwie obiektywu, składająca si?z nachodzących na siebie, wyprofilowanych blaszek. Celem tego mechanizmu jest regulacja ilości światła przechodzącej przez obiektyw i padającej na element światłoczuły (matryc?- aparaty cyfrowe / film - analogowe). Jest to jeden z elementów decydujących o naświetleniu zdjęcia. Zwykle przysłona oznaczana jest jako f (wartość) – na przykład f2,8 lub jako sama wartość. Im owa wartość jest wyższa, tym przysłona przepuszcza mniej światła do obiektywu. Przeważnie występujące wartości przysłony to np.: 1,4 - 1,8 - 2,8 - 3,5 - 4 - 5,6 - 8 - 11 - 16 - 22 - 32. Im niższa jest dolna wartość przysłony tym obiektyw jest jaśniejszy. Oczywiście dobrze jest, gdy mamy szeroki wybór wartości przysłony.
Przysłona poza regulacj?stopnia naświetlenia zdjęcia wpływa także na tak zwane "GO" - Głębia ostrości. Jest to obszar na zdjęciu, w którym wszystkie elementy s?ostre. Im większ?ustawimy przysłon?tym większ?uzyskamy głębi?ostrości, ale równie?zatrzymamy więcej światła, więc musimy to zrekompensowa?dłuższym czasem naświetlania lub większ?czułości?ISO. Duża głębia ostrości przydatna jest przy robieniu zdjęć krajobrazów lub oddalonych obiektów. Wtedy powinniśmy używa?dużej przysłony. Natomiast przy zdjęciach typu portret itp., kiedy to zależy nam na uwidocznieniu pierwszego planu, powinniśmy używa? niskiej przysłony, co zmniejsza GO i sprawia, że pierwszy plan jest ostry, a tło jest lekko rozmyte.
Własności te wykorzystuj?właśnie automatyczne tryby typu "portret", czy "krajobraz" - dopasowuj? one wartość przysłony do sytuacji (portret − nisk? krajobraz − wysok?, a następnie dobieraj?do tego długość czasu migawki, tak aby zdjęcie było prawidłowo naświetlone. Tryb półautomatyczny Av (A), czyli tak zwana preselekcja przysłony, pozwala nam wybra?ręcznie potrzebn?nam wartość przysłony, a aparat sam dopasowuje do tej wartości długość czasu naświetlania.

do góry

Czas naświetlania (czas migawki)

Czas naświetlania jest to czas otwarcia migawki, w którym naświetlany jest element światłoczuły w aparacie. Czasy otwarcia migawki liczone s?w ułamkach sekundy (1/2000, 1/1000, 1/500, 1/250, 1/125, 1/60, 1/30, 1/15, 1/8, 1/4, 1/2) gdzie np. 1/2 oznacza pół sekundy, a 1/30 jedna trzydziest?częś?sekundy. Migawka może by?także otwarta dłużej, wtedy liczy si?j?w całkowitych sekundach (1", 2", 4",8"...). Jak można zauważy? każda kolejna wartość jest dwukrotnie większa od poprzedniej.
Czas naświetlania obok przysłony jest jednym z najistotniejszych parametrów robionego zdjęcia. W warunkach słabego oświetlenia konieczne s?dłuższe czasy naświetlania, a przy mocnym świetle krótsze. Jeżeli wybierzemy długi czas naświetlania np. kilka sekund, każdy ruch w kadrze zostanie odwzorowany na zdjęciu. Dlatego te?robiąc zdjęcia nocne, zwykle konieczne jest zamontowanie aparatu na statywie, a często nawet trzeba korzysta?z wyzwalacza, gdy?przyciśnięcie spustu może poruszy? aparat. Zrobienie zdjęcia z ręki noc?jest niezwykle trudne, poniewa?nawet najbardziej sztywna i spokojna ręka nie jest nieruchoma. Podobnie jest w sytuacji, gdy robimy zdjęcie przy dużej przysłonie w średnich warunkach oświetleniowych. Ilość światła zatrzymana przez przysłon?musi by?zrównoważona wydłużeniem czasu naświetlania. W przeciwnym wypadku zdjęcie wyjdzie nam niedoświetlone. Z kolei jeśli ustawimy zbyt długi czas naświetlania, otrzymamy prześwietlony obraz.
Regulacja czasu otwarcia migawki pozwala osiągnąć bardzo zróżnicowane efekty − stosując krótkie czasy naświetlania można "zamrozi?quot; obiekt np. sportowca w locie, czy spadając? kropl?wody. Z kolei długie czasy pozwalaj?nam osiągnąć efekt smug świetlnych, czy te? jednolit? spływając?wod?z wodospadu. Długie czasy pozwalaj?fotografowi wyrazi?ruch na zdjęciu. Jednak świadome stosowanie parametru czasu, podobnie jak i innych, wymaga nieco wprawy i doświadczenia. Poza tym jeszcze trzeba dostosowa?czas naświetlania do innych parametrów ekspozycji. Może tu pomóc tryb Tv (S) - preselekcja czasu. Jest to tryb półautomatyczny, pozwalający nam ręcznie ustawi?długość czasu otwarcia migawki, a reszt?ustawi za nas aparat automatycznie. Jest to bardzo przydatny tryb podczas zdjęć nocnych, gdy zawodzi automat.
do góry

Czułość ISO

Czułość ISO to parametr określający, w jakim stopniu element światłoczuły jest wrażliwy na światło. Inaczej mówiąc określa ilość światła potrzebn?do prawidłowego naświetlenia filmu/matrycy. Obecnie czułości określa si?w skali ISO. Na przykład w kompaktowych aparatach cyfrowych pojawiaj?si?najczęściej czułości ISO 50, 100, 200, 400, w niektórych 800. Czułości te s? odpowiednikami czułości filmu z aparatu analogowego. Chyba wszyscy pamiętaj?filmy: "setki" i "dwusetki". Im mniejsza wartość ISO tym element światłoczuły jest mniej wrażliwy na światło i potrzeba więcej światła do prawidłowego naświetlenia zdjęcia.
W sytuacji słabych warunków oświetleniowych stosuje si?wyższe wartości ISO. Jeżeli chcemy zrobi?fotk?przy danej wartości przysłony i długości czasu naświetlania, a przy tych ustawieniach warunki oświetleniowe s?niewystarczające do zrobienia prawidłowo naświetlonego zdjęcia, wtedy możemy wybrnąć z sytuacji podnosząc parametr ISO. Warunki oświetleniowe mog?by?tak słabe, że nawet przy najmniejszej przysłonie konieczne jest zastosowanie tak długiego czasu naświetlania, który uniemożliwia zrobienie nieporuszonego zdjęcia. Wtedy jedynym wyjściem jest zwiększenie czułości. Jednak podnoszenie czułości pociąga za sob?pewne konsekwencje, mianowicie wyższe wartości ISO powoduj?tak zwane szumy, czyli zakłócenia objawiające si?widocznymi pikselami sprawiającymi, że zdjęcie jest bardziej ziarniste. Wprawdzie przy dużych rozdzielczościach dopiero wysokie wartości ISO (powyżej 200) powoduj?widoczn? przeszkadzając?ziarnistość, jednak przy niskich rozdzielczościach granica ta si?obniża. Szumy często s?widoczne w powiększeniu zdjęcia, co może utrudni?nam późniejsze wykadrowanie zdjęcia, gdy na przykład chcemy wyciąć jego kawałek.
W przypadku lustrzanek jest nieco inaczej. Próg wartości ISO powodujący ziarnistość jest znacznie wyższy ni?w przypadku kompaktów. Wynika to z zastosowania w lustrzankach lepszych matryc. Tak więc na tym samym zdjęciu z kompaktu przy ISO 200 osiągniemy podobny poziom szumów, co na zdjęciu lustrzank?przy ISO 800. Dlatego te?zakres czułości ISO w lustrzankach jest nieco szerszy. Począwszy od 100 (Nikony zaczynaj?od 200) wartości ISO dochodz?nawet do 1600, w rozszerzeniach nawet do 3200. Użycie wysokiego ISO pozwala na zrobienie zdjęcia z dużą przysłon?przy słabych warunkach oświetleniowych, co daje możliwość osiągnięcia dużej głębi ostrości. Podobnie jest jeżeli chcemy w słabym świetle uchwyci?szybki obiekt przez zastosowanie krótkiego czasu naświetlania, wtedy równie? możemy wykorzysta?wyższe ISO.


©Początki Fotografii All rights reserved. Artyku?Ekspozycja w fotografii zawiera opisy jej parametrów jak przysłona (przesłona),
czas migawki (czas naświetlania), czułość ISO, a także informacje jak powinna by?ustawiona prawidłowa ekspozycja.